निरागस

 बालपणातील रूप खऱ्या अर्थी निरागस असतं असं म्हणतात मग ते मनुष्याचे असो की वन्य प्राण्याचे. त्यात ते मोकळं आणि स्वैर असलं तर अधिकच खुलत असावं.

मांजराची जातकुळी असल्यामुळे रंगीत आणि गुबगुबीत कापसाचा गोळा भासावा असे ते दृश्य.

 

आईच्या निगरणीमध्ये बेफिकिरीत रस्ता ओलांडणारी ही पिल्लं या लाकडी ओंडक्यावर बाललीला दाखवत होती. समवयस्क असल्याने अंगापिंडाने देखील साधारण सारखीच. नकळत एकमेकांसमोर उभी ठाकल्याने एकाने आरश्यात आपले प्रतिबिंब पहावे अशी काहीशी मुद्रा.

कॉर्बेट सारख्या विस्तीर्ण जंगलात असे क्षण तसे दुर्मिळच. सकाळची थंडी विसाव्याला निघण्याच्या वेळी डोकावलेली तिरकस उन्ह झेलत मार्गक्रमण करणारे हे कुटुंब माझी सकाळ तेवढी उबदार करून गेले याचे समाधान अधिक.

जंगल कायमच आनंद देते. त्यात हे क्षण आठवणी म्हणून कैद होतात. गेल्या संबंध वर्षाच्या पार्श्वभूमीवर या वर्षाची सुरुवात तरी निश्चितच सुखावह झाली. बघुयात पुढे काय काय कसे कसे पहायला मिळतंय..

गेल्या वर्षाचा शीण झटकण्यासाठी जंगलात जायची इच्छा असेल तर जिम कॉर्बेट ला जायचा नक्की विचार करा कारण दिल्ली जवळ असूनही राजकारणाची बाधा अजूनही न झालेल्या जागा तशा कमीच..आणि त्यातलीच ही एक. रामगंगा नदी ओढणी सारखी अंगावर घेणारं हे कॉर्बेट जंगल कायमच जवळचं वाटत राहतं. 

- हृषिकेश पांडकर

 

स्मरणातलं क्रिकेट.

शतकाला टाळया घेतं ते क्रिकेट असतंच... पण

निव्वळ २३ आणि ३९ धावा जमवून संबंध देशाची छाती अभिमानाने फुगवणार क्रिकेट जास्त लक्षात राहतं..

 

शाब्दिक चकमक,स्लेजिंग आणि मैदानावरील इतर गैरप्रकार हे क्रिकेट असतंच... पण

सगळ्या गोष्टींचा मारा समोरच्या संघाकडून होत असताना जिद्दीने आणि चित्त विचलित होऊ न देता थोपवून त्यावर मात करणारे क्रिकेट जास्त लक्षात राहत...

डावाने विजय,एकतर्फी विजय आणि निर्भेळ यश हे क्रिकेट असतंच...पण

जवळजवळ पराभव निश्चित असताना प्रतिस्पर्धी संघाचा भेदक मारा समर्थपणे थोपवून सामना वाचवणारे क्रिकेट जास्त लक्षात राहत..

कसोटीच्या शेवटच्या दिवशी आणि तेही ऑस्ट्रेलियामध्ये आपली गत काय होते हे सर्वश्रुत क्रिकेट असतेच.. पण

त्याच ऑस्ट्रेलियात, त्याच चौथ्या डावात आणि त्यांच्या भक्कम माऱ्या समोर तंबू ठोकून केलेली सामना वाचवणारी सय्यमी खेळी जास्त लक्षात राहाते..

ऑस्ट्रेलियात सामना चालू असताना सकाळी थोडे उशिरा उठलो की आपल्या संघाची असलेली दयनीय अवस्था हे क्रिकेट असतंच..पण

पण सकाळी उशिरा उठून सुद्धा सुस्थितीत असलेली फलंदाजी पाहणे हे क्रिकेट जास्त लक्षात राहत..

ऑस्ट्रेलियात ४०० धावांचा पाठलाग करत सामना वाचविण्याची स्वप्न पाहणेही जिथे दुरापास्त असते हे सवयीचे क्रिकेट होतेच... पण

दीड दिवस खेळून एक वेळ विजय मिळवण्याची स्वप्न बाळगून सुखरूप वाचविलेला सामना जास्त लक्षात राहतो..

अधिक धावा किव्वा बळी मिळवणारा सामनावीर होतो हे क्रिकेट नित्याचे आहेच...पण

यातील काहीही न करणारे देखील खऱ्या अर्थी सामनावीर ठरतात हे पाहणे जास्त लक्षात राहते..

आशिया बाहेर खेळताना मालिका वाचवावी किव्वा बरोबरीत काढावी याच्या तयारीने शेवटचा सामना खेळणे हे क्रिकेट नित्याचे...पण

कांगारुंच्या भूमीवर त्यांच्यावर ही वेळ आणत शेवटच्या सामन्यासाठी तयारी करणे हा क्षण जास्त लक्षात रहातो..

काही क्षण सवयीचे आणि नित्याचे असतात..पण

काही नकळत घडून जातात आणि कायमचे स्मरणात राहतात ..

- हृषिकेश पांडकर

११.०१.२०२१

 

मुकं जनावर

 रक्त ? अहो तुमचा आर्डरली पान खाऊन पचापच थुंकलाय !

डिसेंबरचे सुरवतीचे हे दिवस होते. जूनच्या सुरवातीला लागलेला पाऊस दिवाळी संपली तरी ओसरत नाही त्याप्रमाणेच या वर्षाच्या सुरवातीपासून जगाच्या मानगुटीवर बसलेला करोना गेला का नाही या संभ्रमात संपूर्ण विश्व गांगरून गेले होते. 

 

वर्क फ्रॉम होमला कंटाळलेले,वर्षभर ट्रीपा,बाहेरचे खाणे,मित्रमंडळी आणि नातेवाईक यांच्याविना कंटाळलेले पुणेकर आता जरासे मोकळे वाटत होते.

दिवस तसा नेहमीचाच होता. लोकडाऊन चा संभ्रम..वर्क फ्रॉम होम.. लस आलीये की नाही ..बरं आलीये तर कोणाला मिळेल..कोणाला नाही ? फ्री मिळेल की महाग..एकदा होऊन गेला असेल तर परत होईल का ? लग्नसराई आहे तर छोटस गेटटूगेदर चालेल का ? या आणि अशा अनंत प्रश्नांवर चपखल उत्तर नसताना आलेली ही आजची सकाळ होती. इतक्यात व्हाट्सएपच्या खिडकीत गवा गवा गवा असा कोलाहल कानावर आला. पुण्याच्या रस्त्यावर गवा नांदतोय अशी ती बातमी..

ही प्रस्तावना काहीशी कानावर पडलेली नक्की असणार नाही का..?

अशीच सुरुवात होती पुलंच्या 'म्हैस' या विनोदी कथाकथनाची. त्यांचा शेवट गोड होता. इथे प्रत्यक्षात मात्र काहीच गोड झाले नाही तो भाग वेगळा.

संदर्भ घ्यायचे कारण इतकेच की कथेचा गाभा असलेले पात्र एकाच जातकुळीचे. पण लोकांच्या गदारोळात भाईंची चांदी सुखरूप निसटली तर इथल्या लोकांच्या गदारोळात त्या गव्याने मात्र कायमचे देह टेकला.

असो, चूक कोणाची,दोषी कोण , शिक्षा काय असावी आणि कोणी भोगावी यावर पोटभर उहापोह दोन दिवसात पुष्कळ झाला आहेच त्यामुळे त्यावर बोलण्यात मजा नाही.

या निबिड अरण्यातील लाजाळू गव्याने पुण्यासारख्या शहरात भर सकाळी लोकवस्ती गाठली हीच मुळी आश्चर्याची बाब.मागे एकदा कर्वे रस्त्यावर बिबट्या पळत आला होता. परवा हा गवा आज काय तर म्हणे रानमांजर दिसली. उद्या सिग्नलला शेजारी पट्टेरी वाघ जरी आला तर अगदीच धक्का बसेल अस वाटत नाहीये.

लोक हल्ली सफारीच्या नावाखाली या गोष्टी पैसे आणि वेळ खर्चून करतात तर काही लोक या गोष्टी दाखविण्यासाठी पैसे घेतात त्यांच्या पोटावर पाय आल्यासारखाच झाल की राव हे..असच चालू राहील तर कोथरूड परिसराला अभयारण्याचा दर्जा मिळू शकेल अर्थात मुक्या प्राण्यांना मात्र यात कुठेही अभय नसेल. ते प्राणी फक्त पहायला मिळतील मात्र त्यांचे संरक्षण हा मुद्दा दुर्दैवाने इथे गौण असेल कदाचित.

गवा जाण्याचे कारण काहीही असो आणि कोणीही असो पण आपण ज्यांच्या घरी आगंतुकपणे पाहुणे म्हणून त्यांना भेटायला जातो तेव्हा त्यांच्या पाहुणचारात ते कणभरही कमी पडत नाही पण अनावधानाने आपल्याकडे आलेल्या त्याच पाहुण्याचे आपण केलेले आदरातिथ्य सर्वात बुद्धिमान प्राणी अशी ओळख असलेल्या आपल्या मानवजातीला किती शोभनिय आहे हा प्रश्न तितकाच अनुत्तरित राहतो..

अतिउत्साह,बेजबाबदारपणा आणि कॅमेऱ्यात टिपण्याची घाई या नादात आपण मुकं जनावर हकनाक गमावलं याच वाईट जास्त वाटतं

- हृषिकेश पांडकर

११.१२.२०२०